چگونه با فشرده‌سازی Btrfs در لینوکس بدون حذف فایل چند گیگابایت فضا آزاد کنیم؟

اگر پارتیشن لینوکس شما با Btrfs ساخته شده باشد، ممکن است بخشی از فایل‌های قدیمی همچنان بدون فشرده‌سازی روی دیسک باقی مانده باشند؛ حتی اگر فشرده‌سازی Zstandard یا zstd را قبلاً فعال کرده باشید. در این شرایط می‌توان فایل‌های موجود را دوباره‌نویسی کرد تا Btrfs آن‌ها را فشرده کند و بدون حذف اطلاعات، فضای بیشتری آزاد شود. مستندات رسمی Btrfs نیز تأیید می‌کند که فعال کردن compression فقط روی داده‌های جدید اعمال می‌شود و فایل‌های موجود خودکار فشرده نمی‌شوند.

اگر SSD داخلی لپ‌تاپ شما پر شده است اما به هر دلیلی نمی‌خواهید یا نمی‌توانید آن را تعویض کنید، هنوز چند راه مناسب برای اضافه کردن فضای ذخیره‌سازی وجود دارد.

ممکن است SSD داخلی لپ‌تاپ قابل تعویض نباشد، مانند برخی لپ‌تاپ‌های اپل، یا تعویض آن دردسر زیادی داشته باشد. شاید هم اصلاً به یک SSD سریع‌تر نیاز نداشته باشید و فقط بخواهید چند صد گیگابایت یا حتی چند ترابایت فضای اضافه در اختیار داشته باشید.

خوشبختانه برای افزایش فضای ذخیره‌سازی لپ‌تاپ لزوماً نیازی به دست زدن به SSD اصلی نیست. از نصب یک SSD داخلی دوم گرفته تا استفاده از کارت حافظه و هارد مکانیکی، گزینه‌های مختلفی وجود دارد.

اگر قصد دارید لینوکس و ویندوز را به صورت دوآل بوت روی کامپیوتر خود نصب کنید، بهتر است قبل از شروع کار با مشکلاتی که ممکن است بعداً با آنها روبه‌رو شوید آشنا باشید. دوآل بوت کردن در ظاهر فرایند پیچیده‌ای نیست، اما اشتباه در بعضی تنظیمات می‌تواند باعث مشکلاتی در بوت، دسترسی به فایل‌ها، ساعت سیستم یا حتی امنیت ویندوز شود.

من حدود یک دهه است که با سیستم‌های چندبوت کار می‌کنم و در این مدت بارها پیش آمده که با تغییر یک تنظیم، سیستم را از کار انداخته‌ام یا بدون اینکه تغییری ایجاد کنم، هنگام استفاده معمولی با مشکل مواجه شده‌ام. به همین دلیل، این ۷ نکته که در ادامه‌ی مطلبی از ساده‌گو مطرح می‌کنم، همان مواردی هستند که ای‌کاش قبل از راه‌اندازی نخستین سیستم دوآل بوت می‌دانستم.

سطل بازیافت یا به اصطلاح سطل زباله یا همان Recycle Bin در ویندوز ۹۵ معرفی شد تا جایگزین روش‌های قدیمی و دست‌وپاگیر بازیابی فایل شود و در صورت حذف تصادفی یک فایل، نقش یک لایه محافظ را ایفا کند.

داشتن چنین لایه‌ای برای جلوگیری از اشتباهات کاملاً منطقی است؛ اما در عین حال، سطل زباله می‌تواند به یک نقطه ضعف در حریم خصوصی تبدیل شود که باید مدیریت آن را جدی بگیرید.

نکته مهم این است که حذف کردن فایل در ویندوز لزوماً به معنای نابودی فوری اطلاعات آن نیست. حتی مایکروسافت نیز در راهنمای رسمی خود تأکید می‌کند که برای حذف کامل فایل و آزاد شدن فضای ذخیره‌سازی، باید سطل زباله را نیز خالی کنید و بهتر است از برنامه‌های پاکسازی امن یا Safe Erase نیز استفاده کنید. در ادامه مشکل امنیتی حذف فایل در ویندوز و قابلیت بازیابی فایل را دقیق‌تر توضیح می‌دهیم. با گیم پلنت همراه باشید.

هر کسی که خودش کامپیوتر می سازه، معمولاً یه کشو پر از هارد و SSD قدیمی داره که یه زمانی مهم بودن، ولی بعد از چند سال دیگه فقط جا اشغال می کنن. من هم چند تا درایو قدیمی داشتم که عملاً بدون استفاده مونده بودن و تصمیم گرفتم ببینم آیا میشه بدون خرید یک درایو جدید، ازشون توی ویندوز استفاده کرد یا نه.

جالب اینجاست که ویندوز 11 دقیقاً یک قابلیت برای همین کار داره. این قابلیت داخل تنظیمات ویندوز مخفی شده و می تونه چند تا درایو مختلف رو تبدیل کنه به یک درایو بزرگ که داخل File Explorer مثل یک درایو معمولی دیده میشه؛ آن هم کاملاً رایگان.

در ادامه با قابلیتی به اسم Storage Spaces تو ویندوز ۱۱ آشنا میشیم که امکان یکی کردن چند درایو جداگانه رو فراهم میکنه و میشه کاری کرد که روی همه درایوها فایلا به صورت تکراری و کپی موجود باشه.

یکی از توزیعات معروف و خوب لینوکس به خصوص برای افراد تازه کار، لینوکس Ubuntu هست. نصب اوبونتو با فلش مثل نصب ویندوز 11 خیلی ساده هست و با توجه به اینکه اوبونتو محیط ساده و گرافیکی داره، خیلی زود به استفاده از اون عادت میکنید. شاید برای تست کردن لینوکس و آموزش، به فکر نصب اوبونتو در کنار ویندوز 7 یا ویندوزای جدید مثل ویندوز 10 و 11 هستید. اینجاست که کار کمی پیچیده میشه و باید منوی بوت ۲ گانه داشته باشید و بتونید بین لینوکس و ویندوز سوییچ کنید.

موضوع این مقاله آموزش نصب لینوکس در کنار ویندوز 10 یا ویندوز 11 هست به شکلی که هر دو سیستم عامل قابل استفاده باشه. مراحل رو کامل و تصویری توضیح میدیم. با ساده‌گو همراه باشید.