اگر یک SSD با ظرفیت ۵۱۲ گیگابایت خریداری کنید، ممکن است ویندوز حدود ۴۷۶ گیگابایت ظرفیت نشان دهد. این به معنی خراب بودن یا کم شدن فضای SSD نیست؛ تفاوت اصلی از روش محاسبه ظرفیت در سیستم دهدهی و دودویی ناشی میشود.
چرا ظرفیت هارد و SSD کمتر از عدد روی جعبه دیده میشود؟
سازندگان تجهیزات ذخیرهسازی از سیستم دهدهی استفاده میکنند؛ یعنی ۱ گیگابایت برابر با ۱٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ بایت و ۱ ترابایت برابر با ۱٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ بایت است. این روش با استانداردهای واحدهای دهدهی سازگار است.
اما محاسبات دودویی بر پایه توانهای ۲ انجام میشود. در این روش ۱ گیبیبایت یا GiB برابر با ۱٬۰۷۳٬۷۴۱٬۸۲۴ بایت است. بنابراین یک SSD با ظرفیت اسمی ۵۱۲ GB از نظر محاسبات دودویی حدود ۴۷۶.۸ GiB ظرفیت دارد. به همین دلیل عدد نمایشدادهشده در ویندوز کوچکتر به نظر میرسد.
تفاوت GB و GiB دقیقاً چیست؟
تفاوت اصلی این دو واحد در مبنای محاسبه است:
- GB: برابر با ۱٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ بایت
- GiB: برابر با ۱٬۰۷۳٬۷۴۱٬۸۲۴ بایت
- TB: برابر با ۱٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ بایت
- TiB: برابر با ۱٬۰۹۹٬۵۱۱٬۶۲۷٬۷۷۶ بایت
استاندارد IEC برای جلوگیری از این ابهام، واحدهای KiB و MiB و GiB و TiB را برای مقادیر دودویی تعریف کرده است. بنابراین از نظر فنی، گفتن «۵۱۲ GB» و «۴۷۶ GiB» به دو مقدار متفاوت اما کاملاً سازگار اشاره میکند.
آیا این اختلاف به معنی از دست رفتن فضای ذخیرهسازی است؟
خیر. بخش عمده این اختلاف فقط نتیجه روش نمایش ظرفیت است. مایکروسافت نیز توضیح میدهد که ویندوز در بسیاری از محاسبات ذخیرهسازی از مقادیر دودویی استفاده میکند، در حالی که ظرفیت درجشده روی بسیاری از درایوها با واحدهای دهدهی محاسبه میشود. به همین دلیل یک درایو ۲ ترابایتی در ویندوز حدود ۱.۸۲ TiB دیده میشود.
البته اگر اختلاف بسیار بیشتر از این مقدار باشد، موضوع میتواند به موارد دیگری مانند پارتیشنهای بازیابی، فایلسیستم یا فضای اختصاصیافته به بخشهای سیستمی مربوط باشد. بنابراین کاهش طبیعی ظرفیت ناشی از تفاوت GB و GiB را نباید با فضای واقعاً اشغالشده اشتباه گرفت.
هنگام خرید هارد و SSD به چه چیزی توجه کنیم؟
برای مقایسه ظرفیت محصولات، بهتر است همیشه مقدار درجشده روی جعبه را بر اساس GB یا TB در نظر بگیرید و انتظار داشته باشید عدد نمایشدادهشده در ویندوز کوچکتر باشد. به عنوان مثال، یک SSD با ظرفیت ۱ TB معمولاً در ویندوز حدود ۹۳۱ GB نمایش داده میشود.
این اختلاف با افزایش ظرفیت بیشتر میشود؛ بنابراین هنگام برنامهریزی برای بکاپ یا خرید فضای ذخیرهسازی، بهتر است مقداری حاشیه امن نیز در نظر بگیرید.
آیا راهی برای یکسان شدن این اعداد وجود دارد؟
راهکار اصلی، استفاده دقیق از استانداردهای واحد است. IEC واحدهای دهدهی مانند GB و TB را از واحدهای دودویی مانند GiB و TiB جدا کرده است. اگر نرمافزارها نیز این نامگذاری را به شکل یکسان استفاده کنند، ابهام بسیار کمتر خواهد شد.
در عمل، کاربر نیازی به تبدیل دستی ظرفیت ندارد؛ کافی است بداند ۵۱۲ GB تقریباً ۴۷۶.۸ GiB و ۱ TB تقریباً ۹۳۱.۳ GiB است. بنابراین وقتی ظرفیت یک SSD یا هارد کمتر از عدد روی جعبه دیده میشود، در بیشتر موارد فضای ذخیرهسازی ناپدید نشده است و فقط دو روش متفاوت برای شمارش بایتها استفاده شدهاند.
سادهگو
