این یه هشدار جدیه: لطفاً با SSD خودتون بدرفتاری نکنید! خراب کردن شرایط کاری و تنظیمات مربوط به SSD خیلی راحت تر از چیزیه که شاید فکرش رو بکنید. همه ما تا یه حدی این کار رو انجام میدیم، اما اگه زیاده روی کنید، بالاخره یه جایی نتیجه اش رو می بینید.
بعضی از مشکلات SSD ممکنه اصلاً دردسر خاصی درست نکنن، اما از طرفی می تونن کامپیوترتون رو تقریباً غیرقابل استفاده کنن. پس بهتره ببینید چه کارهایی ممکنه ناخواسته به SSD فشار بیاره و چطور میشه جلوی این مشکلات رو گرفت. با سادهگو همراه باشید تا چند نکته مهم در مورد بهینه کردن عمر SSD و نحوه بهینه انتخاب کردن قطعات سیستم رو بررسی کنیم.
SSD ها قابل اعتماد هستن، ولی جاودانه نیستن
خیلی راحت میشه عمر SSD رو کم کرد یا باعث ایجاد مشکل شد
حافظه NAND فلش تعداد محدودی چرخه نوشتن و پاک کردن یا P/E داره. هر بار که اطلاعات جدیدی روی SSD می نویسید، کمی از عمرش مصرف میشه. بیشتر ما خیلی قبل تر از اینکه SSD به پایان عمر واقعی خودش برسه، اون رو عوض می کنیم؛ تازه حتی رسیدن به پایان عمر هم به این معنی نیست که SSD همون لحظه از کار میفته. با این حال، استفاده نادرست از SSD می تونه عمر مفیدش رو خیلی زودتر از چیزی که انتظار دارید تموم کنه.
مثل هر قطعه دیگه ای در کامپیوتر، SSD هم ممکنه به هر دلیلی از کار بیفته و لزوماً تقصیر شما نباشه. اما اگه از چند اشتباهی که در ادامه گفته میشه دوری کنید، احتمال اینکه SSD شما حتی بعد از چند سال همچنان درست کار کنه، خیلی بیشتر میشه.
SSD رو تا آخرین گیگابایت پر نکنید!
در غیر این صورت ممکنه تقریباً غیرقابل استفاده بشه
SSD ها وقتی بهترین عملکردشون رو دارن که تا آخر ظرفیتشون پر نشن. هر چقدر فضای خالی SSD کمتر بشه، عملکرد کامپیوتر، مخصوصاً هنگام اجرای بازی ها، بیشتر افت می کنه. موقع خرید باید دقت کنید که ظرفیت SSD برای نصب کردن ویندوز و برنامه ها و هر تعداد بازی که موردنظرتون هست، کافی باشه و فضا کم نیاد.
اولین نشونه های فشاری که به خاطر کمبود فضای خالی به SSD وارد میشه، می تونه شامل این موارد باشه:
- ظاهر شدن ناگهانی و دیرهنگام تکسچرها در بازی ها؛ البته این مشکل ممکنه به خاطر کمبود حافظه رم هم ایجاد بشه.
- طولانی شدن زمان نمایش صفحه های Loading.
- مشکل در بارگذاری دنیای بازی، جزئیات محیط و موارد مشابه.
ممکنه خیلی ها این موضوع رو یه افسانه رایج درباره SSD بدونن، اما بعضی از شناخته شده ترین برندهای حوزه حافظه ذخیره سازی در دنیا هم بارها به همین موضوع اشاره کردن. بیشتر منابع پیشنهاد می کنن برای داشتن عملکرد مناسب، حداقل ۲۰ درصد از فضای SSD رو خالی نگه دارید.
راه حل هم خیلی ساده است: یا یه SSD دوم برای ذخیره اطلاعات بگیرید، یا بازی هایی رو که تقریباً هیچ وقت اجرا نمی کنید، پاک کنید. خود من هم برای آماده کردن این مقاله یه مقدار فایل ها و بازی ها رو مرتب کردم و همین کار به تنهایی ۴۰۰ گیگابایت فضا برام آزاد کرد.
حواستون به دمای کامپیوتر باشه
به دمای خود SSD هم توجه بیشتری کنید
اگه کامپیوترتون بیش از حد داغ بشه، تمام قطعات تحت تاثیر قرار می گیرن و SSD هم از این قضیه مستثنا نیست. SSD های NVMe، مخصوصاً مدل های سریع PCIe Gen 4 و Gen 5، وقتی برای مدت طولانی تحت فشار باشن، می تونن خیلی داغ بشن. برای محافظت از SSD، کنترلر دستگاه وقتی دما از یه حد مشخص بالاتر میره، قابلیت Thermal Throttling رو فعال می کنه و سرعت SSD رو به شدت پایین میاره.
حتی لازم نیست دما از حداکثر دمای پیشنهادی سازنده هم بالاتر بره. اگه SSD برای مدت طولانی با دمای بالا کار کنه، همین موضوع می تونه فرسودگی اون رو بیشتر کنه.
علاوه بر اینکه باید جریان هوای مناسبی داخل کیس داشته باشید، یعنی فن های کافی برای ورود و خروج هوا و خنک کننده مناسب پردازنده، ممکنه برای SSD هم به هیت سینک نیاز داشته باشید. مدل های سریع تر معمولاً خودشون با هیت سینک عرضه میشن.
اگه SSD شما هیت سینک نداره، شاید مادربورد بتونه کمکتون کنه. خیلی از مادربوردها روی اسلات M.2 هیت سینک داخلی دارن. اگه SSD شما هیت سینک جداگانه نداره، بهتره از همین اسلات استفاده کنید. SSD های جدید PCIe Gen 5 و Gen 4 رو توی این اسلات قرار بدید و اسلات بدون هیت سینک رو برای SSD دوم و ذخیره سازی معمولی نگه دارید.
البته می تونید یه هیت سینک جداگانه هم برای SSD بخرید، ولی حتماً قبل از خرید، سازگاری اون با SSD و مادربوردتون رو بررسی کنید.
به SSD مخصوص بازی بیش از حد فشار نیارید
این SSD قرار نیست فقط برای ذخیره سازی استفاده بشه
اگه از SSD مخصوص بازی برای انجام همه کارهای دیگه هم استفاده می کنید، بالاخره یه جایی با افت عملکرد مواجه میشید.
موضوع فقط این نیست که SSD سریع تر پر میشه. مشکل اصلی به تعداد زیادی عملیات همزمان برمی گرده. وقتی تمام اطلاعات کامپیوترتون روی یه SSD قرار داشته باشه، بازی ای که دارید اجرا می کنید باید برای استفاده از همون SSD با عملیات مختلف سیستم عامل، فایل ها و برنامه هایی مثل Discord یا مرورگر رقابت کنه.
از نظر سخت افزاری، SSD اهمیتی نمیده که شما کدوم درخواست رو مهم تر می دونید. چیزی که SSD میبینه یه عالمه درخواست خواندن و نوشتنه. هر چقدر تعداد این درخواست ها بیشتر باشه، زمان بیشتری هم برای پردازش اونها لازم داره و سرعت عملکرد پایین تر میاد.
البته اگه از یه SSD سریع PCIe Gen 4 یا Gen 5 استفاده می کنید، این مشکل کمتر خودش رو نشون میده. SSD های مدرن NVMe می تونن چندین کار مختلف رو همزمان با سرعت خوبی انجام بدن، اما تقسیم کردن سنگین ترین کارها بین چند SSD همچنان می تونه جلوی افت سرعت رو بگیره. حداقل یه مزیت مهم دیگه هم داره: اگه SSD اصلی خراب بشه، احتمال از دست دادن تمام اطلاعاتتون کمتر میشه.
راه حل اینه که همه چیز رو روی یه SSD نریزید. بهتره سیستم عامل، فایل ها و بازی ها تا حد امکان روی یک SSD واحد نباشن. در حالت ایده آل، بهتره یه SSD برای اجرای کارهای سنگین و یه SSD جداگانه برای سیستم عامل داشته باشید.
مطمئن بشید RAM کافی دارید
نذارید SSD مجبور بشه بیشتر از حد معمول کار کنه
کامپیوتر عاشق RAM هست، چون RAM فوق العاده سریعه. اگه کامپیوترتون برای کارهایی که انجام میدید، مثل بازی کردن، تماشای ویدیو یا انجام چند کار به صورت همزمان، RAM کافی نداشته باشه، باید سراغ چیزی به اسم Pagefile بره. می تونید Pagefile رو مثل یه حافظه کمکی در نظر بگیرید که روی SSD قرار داره.
وقتی RAM فیزیکی کافی نباشه، کامپیوتر شروع می کنه بخشی از اطلاعات رو روی SSD منتقل کردن تا همه چیز همچنان کار کنه. SSD معمولاً حافظه ذخیره سازی غیر فراره و اطلاعاتش بعد از خاموش شدن سیستم هم باقی میمونه، در حالی که RAM فراره و اطلاعات موقتی رو نگه میداره. اما وقتی RAM کم میاد، SSD مجبور میشه نقش یه حافظه موقت رو بازی کنه؛ البته با سرعت خیلی کمتر.
این فرایند خیلی کندتره و اتفاقاً اونقدرها هم نادر نیست. بعضی بازی ها مقدار زیادی RAM مصرف می کنن و اگه بازی های سنگین با کلی ماد مختلف انجام بدید، حتی ۳۲ گیگابایت RAM هم ممکنه به شکل غافلگیرکننده ای تحت فشار قرار بگیره.
استفاده سنگین از Pagefile نه برای کامپیوتر خوبه و نه برای خود SSD. برای جلوگیری از این اتفاق، بهتره به اندازه کافی RAM داشته باشید تا SSD مجبور نشه کمبود حافظه رو جبران کنه.
متاسفانه با وضعیت فعلی بازار RAM، خرید حافظه بیشتر ممکنه راحت نباشه. پس اگه فعلاً امکان ارتقای RAM رو ندارید، سعی کنید وقتی کامپیوترتون تحت فشاره، چند کار رو همزمان انجام ندید. بستن برنامه هایی که در پس زمینه اجرا میشن هم می تونه کمک زیادی بکنه.
مشکلات SSD رو به راحتی میشه نادیده گرفت، ولی نه برای همیشه
ممکنه SSD شما تحت فشار باشه و خودتون فوراً متوجه نشید
مشکلات SSD از خرابی های فاجعه بار گرفته تا دردسرهای کوچیک و اعصاب خوردکن متغیرن. بدتر از همه اینکه وقتی یکی از این مشکلات ظاهر میشه، ممکنه فوراً متوجه نشید که مقصر اصلی خود SSD بوده.
مشکلاتی مثل کرش کردن سیستم یا بالا آمدن فوق العاده کند ویندوز معمولاً راحت تر به SSD ارتباط داده میشن. اما مشکلات ظریف تر، مثل دیر ظاهر شدن تکسچرها یا طولانی شدن صفحه های Loading در بازی ها، می تونن تقریباً به هر چیزی مربوط باشن. حتی ممکنه مشکل از خود بازی باشه و هیچ ارتباطی با سخت افزار نداشته باشه.
با SSD خودتون درست رفتار کنید تا اون هم بهتون جواب خوبی بده
اگه درست از SSD استفاده کنید، وقتی بالاخره یه مشکلی پیش بیاد، می تونید خیلی از دلایل احتمالی رو از همون اول کنار بذارید. رعایت همین چند نکته، شروع خوبیه برای اینکه SSD سالم بمونه و کامپیوتر گیمینگتون هم سال ها بدون دردسر به کارش ادامه بده.
سادهگو
