مدتها بود درباره تغییر عرض کانال Wi-Fi و افزایش سرعت اینترنت بیسیم میشنیدم. این کار در بیشتر روترها نسبتاً ساده به نظر میرسد و اگر نتیجه آن افزایش سرعت Wi-Fi باشد، دلیلی برای امتحان نکردنش وجود ندارد.
من هم این روش را امتحان کردم. اگرچه افزایش سرعت بسیار چشمگیری به دست نیاوردم، اما سرعت اتصال بهصورت مداوم بهتر شد و طبیعتاً دریافت چنین بهبودی بدون پرداخت هزینه اضافی خوشحالکننده است. بااینحال، پیش از اینکه شروع به ترکیب کانالهای Wi-Fi و افزایش عرض تمام باندها کنید، باید چند نکته و مشکل احتمالی را در نظر بگیرید. نکتهی جالب تغییر عرض کانال از ۲۰ مگاهرتز به ۴۰ یا ۸۰ مگاهرتز است که موجب افزایش سرعت میشود، البته بسته به میزان تداخل سیگنال شبکههای وای-فای اطراف، ممکن است تغییر سرعت محسوس نباشد. با سادهگو همراه باشید تا این ترفند ساده افزایش سرعت وای-فای و اینترنت را بررسی کنیم.
کانالهای عریضتر Wi-Fi میتوانند سرعت بیشتری ارائه دهند
اما همیشه نمیتوان گفت «هرچه بیشتر، بهتر»
در مورد من، روی باند 5GHz معمولاً سرعتی حدود ۸۵ تا ۱۰۰ مگابیت بر ثانیه دریافت میکنم که بهخودیخود بد نیست. بااینحال، برای یک اتصال ۵۰۰ مگابیتی هزینه پرداخت میکنم و در نتیجه از تمام ظرفیت آن بهره نمیبرم.
البته دلایل مختلفی برای این مسئله وجود دارد؛ از اتصال ضعیف و تداخل سیگنالهای Wi-Fi گرفته تا مشکلات معمول مربوط به انتقال داده از طریق شبکه بیسیم.
Wi-Fi به چند باند تقسیم میشود و هر باند نیز کانالهای مختلفی دارد. کانال Wi-Fi در واقع یک «مسیر» مشخص برای انتقال دادههاست. عرض این کانالها در باندهای ۲.۴ گیگاهرتز و ۵ گیگاهرتز و جدیدترین باند یعنی ۶ گیگاهرتز، معمولاً از ۲۰ مگاهرتز شروع میشود.
مشکل اینجاست که ۲۰ مگاهرتز بخش چندان بزرگی از طیف فرکانسی نیست. در برخی باندهای Wi-Fi میتوان چند کانال را به یکدیگر متصل کرد و مسیر عریضتری برای انتقال داده ایجاد کرد. به بیان ساده، اگر یک مسیر بتواند مقدار مشخصی از ترافیک را عبور دهد، ترکیب چند مسیر ظرفیت بیشتری برای انتقال داده فراهم میکند.
اما نمیتوان بهسادگی هر تعداد کانال را به یکدیگر متصل کرد و انتظار افزایش سرعت داشت. ترکیب کانالهای Wi-Fi باعث ایجاد طیف فرکانسی جدید نمیشود؛ بلکه کانال عریضتر با کانالهای موجود همپوشانی پیدا میکند.
این روش میتواند توان عملیاتی شبکه Wi-Fi را افزایش دهد، اما بسته به تعداد شبکهها و کانالهای فعال در اطراف شما، ممکن است تداخل بیشتری نیز ایجاد کند.
عرض باند 5GHz را افزایش دادم و سرعت بیشتری گرفتم
افزایش سرعت بسیار زیاد نبود، اما ثبات داشت
برای افزایش عرض کانالهای Wi-Fi، من باند 5GHz را انتخاب کردم و این تصمیم چند دلیل داشت.
باند 5GHz نسبت به 2.4GHz طیف فرکانسی بیشتری در اختیار دارد و به همین دلیل گزینه مناسبتری برای ترکیب کانالهای Wi-Fi محسوب میشود. در ادامه درباره مشکلات ترکیب کانالها در باند 2.4GHz بیشتر توضیح میدهم، اما بهطور خلاصه، این باند برای چنین کاری در بیشتر شرایط گزینه مناسبی نیست.
طیف گستردهتر 5GHz باعث میشود ایجاد کانالهای عریضتر آسانتر باشد و احتمال برخورد با سایر کانالهای Wi-Fi نیز کاهش پیدا کند. البته نتیجه نهایی به روتر و شرایط محیطی محل زندگی شما بستگی دارد.
من خوششانس هستم که در منطقهای نسبتاً خلوت با سیگنالهای همپوشان کمی زندگی میکنم. به همین دلیل، یک کانال ۸۰ مگاهرتزی در اطراف کانال ۱۶۱ ایجاد کردم که کانالهای ۲۰ مگاهرتزی ۱۴۹ تا ۱۶۱ را پوشش میدهد.
یک کانال ۸۰ مگاهرتزی دیگر نیز در باند 5GHz وجود دارد که روی کانال ۴۲ قرار میگیرد و کانالهای ۲۰ مگاهرتزی ۳۶ تا ۴۸ را پوشش میدهد.
این دو کانال ۸۰ مگاهرتزی نکته مهمی دارند؛ زیرا باعث فعال شدن Dynamic Frequency Selection یا DFS در روتر نمیشوند. DFS وظیفه دارد فعالیت راداری را بررسی کند و اگر سیگنال راداری تشخیص دهد، کانال را بلافاصله ترک میکند.
در بیشتر موارد، اگر در Wi-Fi باند 5GHz عرض کانال را به ۸۰ یا ۱۶۰ مگاهرتز افزایش دهید، احتمال زیادی وجود دارد که دستکم یکی از کانالهای DFS را نیز در محدوده خود قرار دهید. بااینحال، این دو کانال مشخص عمدتاً بدون چنین مشکلی کار میکنند.
پس از تغییر تنظیمات و ترکیب کانالهای Wi-Fi، سرعت من بهطور معمول به حدود ۱۲۵ مگابیت بر ثانیه رسید و در برخی مواقع نیز جهشهایی تا محدوده ۳۵۰ مگابیت بر ثانیه مشاهده کردم.
البته نمیتوانم روی این افزایش سرعت حساب قطعی باز کنم؛ رسیدن دائمی به سرعت ۳۵۰ مگابیت بر ثانیه برای اتصال Wi-Fi من ایدهآل خواهد بود. بااینحال، همین افزایش جزئی و پایدار سرعت نیز برای من رضایتبخش است.
چرا نمیتوان کانالهای Wi-Fi در باند 2.4GHz را ترکیب کرد؟
دستکم در بیشتر مواقع چنین کاری منطقی نیست
بیشتر کاربران به Wi-Fi باند 2.4GHz دسترسی دارند. این باند پرکاربردترین باند Wi-Fi در جهان است و به همین دلیل معمولاً یکی از شلوغترین باندها نیز محسوب میشود. در باند 2.4GHz تنها سه کانال ۲۰ مگاهرتزی غیرهمپوشان وجود دارد: کانالهای ۱، ۶ و ۱۱.
اگر دو مورد از این کانالها را برای ایجاد یک کانال ۴۰ مگاهرتزی ترکیب کنید، در واقع در حال استفاده از کانالهایی هستید که با سایر کانالها همپوشانی دارند. در نتیجه، احتمالاً با تداخل شبکههای Wi-Fi همسایه مواجه خواهید شد. به همین دلیل، در بیشتر روترهای جدید گزینه ترکیب کانالهای 2.4GHz یا حذف شده یا بهصورت پیشفرض پنهان است.
در دوران Wi-Fi 4 یا 802.11n، کانالهای ترکیبی ۴۰ مگاهرتزی بهعنوان راهی برای افزایش سرعت تبلیغ میشدند. در آن زمان شبکههای Wi-Fi کمتری در اطراف وجود داشت و تداخل نیز کمتر بود؛ بنابراین این قابلیت منطقیتر به نظر میرسید، هرچند حتی آن زمان نیز گزینه ایدهآلی محسوب نمیشد.
تعداد محدود کانالهای باند 2.4GHz به این معناست که اگر در منطقهای کاملاً دورافتاده و بدون همسایه زندگی نمیکنید، تقریباً همیشه احتمال مواجهه با تداخل وجود دارد.
نسل Wi-Fi سقف عرض کانال قابل استفاده را تعیین میکند
استانداردهای قدیمیتر Wi-Fi در استفاده از کانالهای ترکیبی محدودیت بیشتری دارند
ترکیب کانالهای Wi-Fi در نسلهای مختلف نیز به دلیل مشخصات و محدودیتهای استانداردهای مربوط به هر نسل، تفاوتهایی دارد.
برای مثال، اگر همچنان از Wi-Fi 5 یا 802.11ac استفاده میکنید، در بیشتر موارد به کانالهای ۸۰ مگاهرتزی محدود خواهید بود و پشتیبانی از کانالهای ۱۶۰ مگاهرتزی نیز بسیار محدود است.
ارتقا به Wi-Fi 6 یا 802.11ax پشتیبانی بسیار بهتر از کانالهای ۸۰ مگاهرتزی و همچنین پشتیبانی رسمی از کانالهای ۱۶۰ مگاهرتزی را به همراه دارد. این موضوع ایجاد کانالهای عریضتر و پایدارتر را آسانتر میکند؛ هرچند همچنان تضمینی برای جلوگیری از تداخل وجود ندارد.
Wi-Fi 6E باند 6GHz را به همان استاندارد 802.11ax اضافه میکند. پس از آن، Wi-Fi 7 یا 802.11be نخستین نسل Wi-Fi محسوب میشود که از ابتدا برای استفاده از کانالهای واقعاً عریض طراحی شده است. این استاندارد از کانالهایی با عرض حداکثر ۳۲۰ مگاهرتز پشتیبانی میکند و قابلیتهایی نیز برای مدیریت تداخل ناشی از کانالهای عریضتر دارد.
در نتیجه، ترکیب کانالها در باند 5GHz با وجود برخی محدودیتها میتواند مفید باشد، اما باند 6GHz جایی است که استفاده از کانالهای عریضتر واقعاً کاربردی میشود.
برای تغییر عرض کانال Wi-Fi وارد پنل مدیریت روتر شوید
افزایش سرعت واقعی است، اما ممکن است دائمی نباشد
برای تغییر عرض کانال Wi-Fi باید وارد پنل مدیریت روتر شوید. معمولاً گزینه موردنظر با نامهایی مانند Wi-Fi Channel، Wireless Radio یا عبارتی مشابه نمایش داده میشود.
از این بخش میتوانید کانال و عرض کانال Wi-Fi را مطابق نیاز خود تغییر دهید.
اگر روتر شما کانالهای همپوشان اطراف را بهصورت خودکار نمایش نمیدهد، استفاده از یک برنامه تحلیل Wi-Fi میتواند مفید باشد. چنین برنامههایی به شما نشان میدهند کدام بخشهای طیف فرکانسی اطراف خلوتتر هستند و احتمال تداخل کمتری دارند.
در نهایت، به خاطر داشته باشید که اگر ترکیب کانالهای Wi-Fi امروز باعث افزایش سرعت شود، هیچ تضمینی وجود ندارد که این وضعیت برای همیشه ادامه داشته باشد.
دلیل آن ساده است: ممکن است سایر کاربران تنظیمات Wi-Fi خود را تغییر دهند و کانال عریض شما با شبکه آنها همپوشانی پیدا کند. همچنین ممکن است افراد جدیدی به منطقه شما نقل مکان کنند و تعداد سیگنالهای مزاحم افزایش پیدا کند. حتی احتمال دارد روتر شما در شرایطی تنظیمات را بدون اطلاع قبلی بازنشانی کند.
بنابراین بهتر است تنظیمات Wi-Fi خود را هر از گاهی بررسی کنید و در صورت تغییر شرایط محیط، کانال و عرض آن را نیز اصلاح کنید تا شبکه بیسیم شما همچنان بهترین عملکرد ممکن را داشته باشد.
سادهگو
