مینی پی سی های معمولی یا لپتاپهای ارزون اصلاً برای گیمینگ ساخته نشدن و نمی شه ازشون انتظار داشت مثل یک سیستم گیمینگ قدرتمند ظاهر بشن. ولی با وصل کردن یک کارت گرافیک اکسترنال یا eGPU می تونید یک مینی پی سی معمولی رو به یک سیستم گیمینگ نسبتاً قدرتمند تبدیل کنید.
Thunderbolt و USB4 محبوب ترین روش ها برای انجام این کار هستن، ولی اگه مینی پی سی مورد نظرتون پورت OCuLink داشته باشه، می تونید عملکرد خیلی بهتری بگیرید؛ حتی بهتر از جدیدترین نسخه Thunderbolt یعنی Thunderbolt 5!
در ادامه با سادهگو همراه باشید تا ببینیم رابط OCuLink چی هست و چه مزیتی نسبت به USB 4 و تاندربولت داره.
OCuLink چیه؟
و چرا از Thunderbolt بهتره؟
OCuLink یا Optical-Copper Link یک استاندارد ارتباطیه که مستقیماً از مسیرهای PCIe کامپیوتر استفاده می کنه. به کمک این فناوری می تونید هر دستگاه PCIe اکسترنالی رو با یک کابل به کامپیوتری که پورت OCuLink داره وصل کنید؛ تقریباً همون کاری که با پورت Thunderbolt انجام می دید.
برخلاف Thunderbolt، OCuLink از یک کانکتور اختصاصی استفاده می کنه و خبری از USB C نیست. این فناوری برق دستگاه متصل شده رو هم تأمین نمی کنه و برای وصل یا جدا کردن دستگاه باید کامپیوتر رو خاموش کنید. در طرف مقابل، Thunderbolt هم انتقال برق رو پشتیبانی می کنه و هم امکان اتصال و جدا کردن دستگاه در حالت روشن یا همون Hot Plug رو در اختیارتون می ذاره.
یکی دیگه از تفاوت های مهم OCuLink اینه که تقریباً به صورت مستقیم به مسیرهای PCIe کامپیوتر وصل می شه. همین موضوع باعث می شه تأخیر خیلی پایینی داشته باشه و پهنای باند واقعی بیشتری در اختیارتون قرار بگیره.
Thunderbolt هم سیگنال PCIe رو منتقل می کنه، ولی بین پردازنده و دستگاه اکسترنال مثل eGPU به کنترلرهای بیشتری نیاز داره. این لایه اضافی باعث ایجاد تأخیر و سربار می شه و در نتیجه عملکرد واقعی Thunderbolt به اندازه چیزی که روی کاغذ وعده داده می شه نیست.
در مقایسه با Thunderbolt 4 که حداکثر پهنای باند PCIe اون به 32 گیگابیت بر ثانیه می رسه، OCuLink از یک اتصال PCIe 4.0 x4 استفاده می کنه و می تونه تا 64 گیگابیت بر ثانیه پهنای باند بده. یعنی پهنای باند PCIe اون عملاً دو برابر Thunderbolt 4 هست. وقتی سربار Thunderbolt رو هم حساب کنید، اختلاف عملکرد حتی بیشتر می شه.
یک مزیت دیگه OCuLink اینه که یک استاندارد بازه. Thunderbolt این طور نیست و شرکت های سازنده برای اضافه کردن اتصال Thunderbolt به دستگاه هاشون باید هزینه مجوز پرداخت کنن.
البته USB4 هم یک استاندارد بازه و برای دستگاه های PCIe مثل eGPU تقریباً شبیه Thunderbolt 4 عمل می کنه. بنابراین می تونید در خیلی از موارد به جای Thunderbolt از USB4 استفاده کنید. با این حال، OCuLink همچنان عملکرد خیلی بهتری نسبت به Thunderbolt 4 و USB4 ارائه می ده.
وقتی OCuLink رو مستقیماً با این دو فناوری مقایسه کنید، مشخص می شه که برای eGPU گزینه خیلی بهتریه. دوستان ما در XDA Developers چند آزمایش برای مقایسه USB4 و OCuLink انجام دادن. نتیجه جالبه: در بعضی بازی ها مثل Shadow of the Tomb Raider عملکرد این دو تقریباً شبیه همه، ولی در بعضی بازی های دیگه OCuLink تونسته تا سه برابر سریع تر باشه.
دلیل این اختلاف زیاد هم اینه که پهنای باند واقعی Thunderbolt و USB4 به خاطر سربار انتقال داده خیلی کمتر از عددیه که روی کاغذ اعلام می شه.
همون طور که در ویدیوی کانال یوتیوب Try Some Tech دیده می شه، Thunderbolt 4 در عمل فقط به حدود 23 گیگابیت بر ثانیه می رسه، در حالی که OCuLink حدود 63 گیگابیت بر ثانیه پهنای باند ارائه می ده. یعنی فقط 1 گیگابیت بر ثانیه کمتر از حداکثر تئوری خودش. در طرف مقابل، سرعت تئوری Thunderbolt برابر با 32 گیگابیت بر ثانیه است؛ یعنی بخش قابل توجهی از پهنای باند و در نتیجه عملکردش عملاً هدر می ره.
OCuLink حتی از Thunderbolt 5 هم سریع تره. Thunderbolt 5 روی کاغذ می تونه تا 64 گیگابیت بر ثانیه پهنای باند PCIe ارائه بده و از این نظر با OCuLink برابره. ولی در دنیای واقعی، باز هم OCuLink برنده می شه.
آزمایش های Try Some Tech بین Thunderbolt 5 و OCuLink هم همین موضوع رو نشون می ده.
با اینکه Thunderbolt 5 روی کاغذ با OCuLink برابره، یک eGPU که از طریق Thunderbolt 5 وصل شده، به طور میانگین حدود 20 درصد کندتر از همون eGPU در حالت اتصال از طریق OCuLink بوده. در بدترین حالت هم اختلاف عملکرد تقریباً به 40 درصد می رسه.
جالب تر اینکه کارت گرافیک مورد استفاده در این آزمایش، یعنی RTX 5070 Ti، وقتی از طریق OCuLink وصل شده فقط حدود 10 درصد کندتر از زمانی بوده که مستقیماً با یک پورت کامل PCIe 5.0 x16 به یک کامپیوتر دسکتاپ وصل شده.
خیلی از مینی پی سی ها پورت OCuLink دارن
یک همراه عالی برای مینی پی سی
فعلاً نمی تونید یک مینی پی سی ویندوزی با Thunderbolt 5 پیدا کنید؛ تنها مینی پی سی مجهز به Thunderbolt 5 در زمان نوشته شدن این مطلب، نسخه M4 Pro از Mac mini هست. ولی مینی پی سی های زیادی وجود دارن که پورت OCuLink دارن.
یعنی اگه یک مینی پی سی از OCuLink پشتیبانی کنه و پردازنده خوبی داشته باشه، می تونید اون رو به یک سیستم گیمینگ حسابی تبدیل کنید. برای این کار فقط به یک محفظه eGPU مجهز به OCuLink یا یک eGPU با پشتیبانی مستقیم از OCuLink نیاز دارید. اگه محفظه جداگانه بخرید، یک منبع تغذیه یا PSU هم لازم دارید.
اگه همین الان یک مینی پی سی با پورت OCuLink دارید، پیشنهاد می کنم سراغ محفظه eGPU مدل AOOSTAR AG01 برید. این مدل یک پورت OCuLink و یک PSU داخلی 800 واتی داره که حتی برای کارت های گرافیک قدرتمندی مثل RTX 5090 هم کاملاً کافیه.
اگه از قبل منبع تغذیه دارید، MINISFORUM DEG1 هم گزینه خوبیه. این مدل قیمت مناسب تری داره، ولی PSU باید جداگانه تهیه بشه.
Minisforum DEG1
Minisforum DEG1 یک داک eGPU اقتصادی با OCuLink هست که قیمت خیلی خوبی داره، با بیشتر کارت های گرافیک سازگاره و حتی فضای لازم برای نصب یک PSU از نوع ATX یا SFX رو هم در اختیارتون می ذاره.
AOOSTAR AG01
AOOSTAR AG01 یک محفظه eGPU رده بالاست که به پورت OCuLink و یک PSU قدرتمند 800 واتی مجهز شده و با تمام کارت های گرافیک دسکتاپی موجود در بازار سازگاره.
من پیشنهاد می کنم حداقل از یک کارت گرافیک PCIe 4.0 استفاده کنید. کارت های گرافیکی که فقط از PCIe 3.0 پشتیبانی می کنن، هنگام استفاده از OCuLink عملاً به حدود 32 گیگابیت بر ثانیه محدود می شن. ولی کارت های PCIe 4.0 و جدیدتر می تونن از کل پهنای باند 64 گیگابیت بر ثانیه استفاده کنن.
اگه دنبال خرید یک مینی پی سی مجهز به OCuLink هستید و می خواید اون رو به یک سیستم گیمینگ جمع وجور تبدیل کنید، AOOSTAR MACO هم گزینه جالبیه.
در زمان نوشته شدن این مطلب، نسخه مجهز به 24 گیگابایت رم و بدون SSD حدود 329 دلار قیمت داره. یک مدل دیگه هم با SSD یک ترابایتی با قیمت 459 دلار عرضه می شه.
این مینی پی سی از پردازنده AMD Ryzen 7 PRO 6850H استفاده می کنه؛ یک پردازنده 8 هسته ای قدرتمند که می تونه با کارت های گرافیک دسکتاپ به خوبی کار کنه. البته ممکنه با کارت های گرافیک رده بالایی مثل RTX 4090 و RTX 5090 و RTX 5070 Ti و RX 9070 XT باعث ایجاد گلوگاه بشه.
OCuLink بهترین راه برای استفاده از eGPU هست و فعلاً قرار نیست این موضوع تغییر کنه
قبل از اینکه Thunderbolt 5 وارد بازار بشه، OCuLink به راحتی بهترین گزینه برای استفاده از eGPU بود؛ مخصوصاً برای مینی پی سی ها که خیلی از مدل هاشون واقعاً به این پورت مجهز هستن.
حتی بعد از عرضه Thunderbolt 5 هم اتفاق خاصی نیفتاده. OCuLink هنوز هم بهترین اتصال برای eGPU محسوب می شه و اگه بخواید یک سیستم گیمینگ فوق العاده جمع وجور بر پایه مینی پی سی بسازید، بهترین گزینه هایی هست که می تونید سراغش برید.
سادهگو
