بیشتر شرکت ها و گروه ها از سه یا چهار سرویس ابری مختلف پراکنده همزمان استفاده میکنن، بدون اینکه هیچ وقت تصمیم بگیرند بالاخره قرار است از کدام سرویس استفاده کنند. مثلاً عکس ها در iCloud ذخیره می شوند، فایل ها و اسناد در دراپ باکس یا Google Drive روی هم جمع می شوند، تقویم مشترک هم یک جای دیگر قرار دارد و بعد از مدتی، همه دیگر مطمئن نیستند که آیا واقعا از اطلاعاتشان بکاپ گرفته می شود یا نه!
اما یه جایگزین رایگان و عالی به ام Nextcloud برای همه سرویس های ابری وجود داره که حتی متن باز هم هست و میشه روی یک سرور شخصی نصب و استفاده کرد. در ادامه با سادهگو همراه باشید تا Nextcloud رو دقیق تر بشناسیم.
یک سرور خصوصی در خانه راه بیندازید
هر چیزی که برای شما جواب بدهد، بهترین انتخاب است
اگر می خواهید از سرویس های ابری تجاری فاصله بگیرید، باید یک سرور خصوصی در خانه راه بیندازید. این سروری است که کاملا تحت کنترل خودتان قرار دارد و هیچ شرکت یا شخص ثالثی در آن دخالت نمی کند.
وقتی اطلاعاتتان روی سخت افزار خودتان ذخیره شود، دیگر کسی نمی تواند آنها را جمع آوری کند، قوانین سرویس را یک دفعه تغییر دهد یا ناگهان تصمیم بگیرد که فضای ذخیره سازی رایگان دیگر وجود ندارد.
Nextcloud نرم افزار مورد علاقه من برای انجام این کار است. این برنامه فایل ها را تقریبا بین همه دستگاه ها، از کامپیوتر گرفته تا گوشی موبایل، همگام سازی می کند و در اصل همان کاری را انجام می دهد که Dropbox یا Google Drive انجام می دهند.
تفاوت اصلی اینجاست که فایل های شما هیچ وقت از خانه خارج نمی شوند و کلیدهای رمزنگاری هم دست خودتان باقی می مانند.
قبل از اینکه بقیه اعضای شرکت را وارد این سیستم کنید، باید سخت افزار مناسبی انتخاب کنید و اول مطمئن شوید سرور به شکل پایدار و قابل اعتماد کار می کند.
اگر می خواهید هزینه ها را پایین نگه دارید، Raspberry Pi 4 یا Raspberry Pi 5 می تواند شروع خوبی باشد. البته اگر بخواهید ماشین مجازی یا پردازش های سنگین دیتابیس روی آن اجرا کنید، ممکن است خیلی زود به محدودیت سخت افزاری برسید.
برای بیشتر افراد، یک مینی پی سی مجهز به پردازنده Intel N100 انتخاب بهتری است. این پردازنده از رمزنگاری سخت افزاری پشتیبانی می کند، قابلیت PCIe مناسبی برای استفاده از حافظه های پرسرعت دارد و مصرف برقش هم پایین است.
برای خیلی از کاربران، داشتن یک SSD NVMe حداقل چیزی است که باید در نظر بگیرند. بهتر است بین ۸ تا ۱۶ گیگابایت RAM هم داشته باشید تا فضای کافی برای اجرای هایپروایزری مثل Proxmox و چند سرویس مختلف به صورت هم زمان در اختیار داشته باشید.
اگر هم یک کامپیوتر قدیمی گوشه خانه دارید، همان را امتحان کنید. شاید همان کیس قدیمی به خوبی از پس کار بربیاید و در بلندمدت هم پول زیادی برایتان ذخیره کند.
برای بخش نرم افزاری، استفاده از Nextcloud All-in-One در Docker ساده ترین راه است. این نسخه وب سرور، دیتابیس و تنظیمات کش را به صورت خودکار مدیریت می کند و همه چیز را در قالب یک مجموعه یکپارچه در اختیار شما قرار می دهد. بنابراین لازم نیست خودتان تک تک اجزا را تنظیم کنید.
اگر روی یک دستگاه کوچک و کم مصرف کار می کنید، NextcloudPi هم گزینه خوبی است. این نسخه از ابتدا با تنظیمات امنیتی مناسب آماده شده، بکاپ خودکار دارد، گواهی های SSL را از طریق Let's Encrypt مدیریت می کند و قابلیت محافظت در برابر حملات brute-force هم در آن وجود دارد.
برنامه Nextcloud برای همه اعضای شرکت در پس زمینه کار می کند
تقویم و فهرست های مشترک، بدون دردسر
برای اعضای شرکتی که خیلی با فناوری آشنا نیستند، استفاده روزمره از Nextcloud واقعا راحت است. اپلیکیشن موبایل Nextcloud در پس زمینه روی آیفون و گوشی های اندرویدی کار می کند و به محض اینکه یک عکس یا ویدیو می گیرید، آن را به صورت خودکار روی سرور خانگی شما بکاپ می گیرد.
لازم نیست هیچ دکمه ای را فشار بدهید و نیازی نیست نگران آپلود دستی فایل ها باشید. همه چیز خودش انجام می شود و فایل ها هم به صورت خودکار بر اساس سال و ماه داخل پوشه های مختلف قرار می گیرند. Nextcloud امکاناتی را هم دارد که شرکت ها واقعا به آنها نیاز دارند.
تقویم های مشترک مستقیما با همان برنامه تقویمی که هر شخص از قبل روی گوشی اش استفاده می کند، همگام می شوند. بنابراین همه اعضای شرکت قرارها و رویدادهای یکسانی را می بینند، بدون اینکه مجبور باشند برنامه جدیدی نصب کنند یا یک رابط کاربری جدید یاد بگیرند.
فهرست کارهای مشترک، فهرست خرید و بردهای To-Do هم در دسترس هستند و اطلاعاتشان به صورت لحظه ای بین دستگاه های مختلف به روز می شود.
بعد از اینکه راه اندازی اولیه تمام شد، اعضای شرکت فقط وارد حسابشان می شوند و از سیستم استفاده می کنند. آنها هیچ وقت لازم نیست بدانند پشت صحنه چه اتفاقی می افتد.
پیدا کردن و اشتراک گذاری فایل ها هم خیلی راحت است. مدیر سیستم می تواند پوشه های مشترکی بسازد که در کنار فایل های
برای عکس ها هم اپلیکیشن Memories یک تایم لاین مرتب و قابل اسکرول از کل مجموعه عکس ها می سازد. چند نفر می توانند در آلبوم های مشترک مربوط به سفرها یا رویدادها عکس اضافه کنند.
من معمولا از اضافه کردن هوش مصنوعی به برنامه ها بدون دلیل خاصی خوشم نمی آید، اما اینجا واقعا استفاده از آن منطقی است.
ابزار هوش مصنوعی محلی Nextcloud، Recognize نام دارد و کاملا روی سرور خودتان اجرا می شود. این ابزار در پس زمینه کتابخانه عکس ها را بررسی می کند و تصاویر را بر اساس چهره افراد، مکان و اشیای داخل عکس ها مرتب می کند.
در نتیجه، هر کسی در شرکت می تواند یک شخص یا مکان خاص را جستجو کند و عکس مورد نظرش را پیدا کند؛ بدون اینکه حتی یک عکس از شبکه خانگی شما خارج شود.
روشن نگه داشتن سرور کمی دردسر دارد
اگر از نگهداری سرور خوشتان نمی آید، این کار را به شخص دیگری بسپارید
راه اندازی Nextcloud یک چیز است و اینکه بتوانید آن را برای مدت طولانی بدون مشکل روشن و پایدار نگه دارید، یک چیز دیگر. یکی از اعضای شرکت باید همیشه حواسش به آپدیت نرم افزارها، وصله های امنیتی سیستم عامل و وضعیت امنیت سرور باشد.
خود Nextcloud هم در پشت صحنه سیستم نسبتا پیچیده ای است و معمولا وب سرور، دیتابیس، PHP و ابزارهای کش مثل Redis باید همگی در کنار هم درست کار کنند.
بنابراین نگهداری سرور همیشه به سادگی زدن دکمه «آپدیت» نیست. ارتقای نسخه های اصلی هم گاهی می تواند باعث خراب شدن بعضی چیزها شود و برای برطرف کردن ناسازگاری های نرم افزاری، نیاز به کار دستی داشته باشد.
وقتی مشکلی پیش بیاید، حل کردنش هم می تواند خیلی سریع فنی شود. مثلا ممکن است یکی از اعضای شرکت هنگام آپلود یک فایل بزرگ ناگهان با خطای 504 Gateway Timeout مواجه شود. در چنین شرایطی، یک نفر باید وارد بخش فنی سرور شود، محدودیت حافظه PHP را تغییر دهد، تنظیمات Nginx را اصلاح کند یا تنظیمات آپلود را از طریق خط فرمان تغییر دهد.
اگر تنها فرد خانه که بلد است این کارها را انجام دهد، سرش شلوغ باشد یا در دسترس نباشد، بقیه اعضای شرکت عملا از سیستم بیرون می مانند. برای کسی که فقط یک سرویس ساده مثل Dropbox می خواهد، این اصلا تجربه خوبی نیست.
البته برای بیشتر این مشکلات راه حل وجود دارد. اگر می خواهید اطلاعاتتان از نظر فیزیکی داخل خانه خودتان باقی بماند، ولی حوصله یادگیری مدیریت لینوکس را ندارید، دستگاه های آماده ای مثل NextcloudPi، Nitrokey Nextbox و HomeDrive ارزش بررسی دارند. این دستگاه های کوچک، Nextcloud را از قبل نصب شده و آماده استفاده دارند. برای افرادی ساخته شده اند که نمی خواهند درگیر مدیریت سرور شوند و امکاناتی مثل آپدیت خودکار و دسترسی ساده از راه دور را هم برایتان مدیریت می کنند.
اگر حتی این روش هم برایتان زیادی دردسر دارد، می توانید سراغ هاستینگ مدیریت شده Nextcloud بروید. شرکت هایی مثل Hetzner، IONOS و Stackhero، Nextcloud را روی زیرساخت خودشان برای شما اجرا می کنند و کارهایی مثل نصب وصله های امنیتی، نگهداری سخت افزار و بکاپ روزانه را هم خودشان انجام می دهند. در عوض، یک هزینه ماهانه کوچک پرداخت می کنید و دیگر لازم نیست حتی به یک فایل تنظیمات دست بزنید.
این روش دقیقا مثل داشتن سخت افزار شخصی نیست، اما یک جایگزین خصوصی و متن باز برای Dropbox در اختیارتان قرار می دهد، بدون اینکه مجبور باشید خودتان مسئولیت مدیریت سرور را بر عهده بگیرید.
بهتر است Nextcloud را امتحان کنید
مهم ترین چیزی که باید از همان اول در نظر داشته باشید، دردسر نگهداری سرور است. اگر تنها فرد خانه هستید که می دانید Redis چیست، وقتی یکشنبه بعدازظهر صفحه آپلود از کار بیفتد، احتمالا همه سراغ شما می آیند تا مشکل را حل کنید! این یک مسئولیت واقعی است و همه دوست ندارند چنین مسئولیتی داشته باشند.
اما اگر با مدیریت سرور مشکلی ندارید، Nextcloud امکانات بیشتری از بسیاری از سرویس های ابری تجاری در اختیارتان می گذارد و بعد از اینکه هزینه سخت افزار را پرداخت کردید، دیگر هزینه ماهانه ای برای خود نرم افزار ندارید.
اگر دنبال یک جایگزین رایگان، خصوصی و متن باز برای Dropbox و Google Drive هستید و می خواهید عکس ها، فایل ها، تقویم و سایر اطلاعات خانوادگی روی سرور خودتان باقی بمانند، Nextcloud یکی از بهترین گزینه هایی است که می توانید امتحان کنید.
سادهگو
