ایرپادهای بیسیم معمولاً سالها از نظر صدا و اتصال بلوتوث قابل استفاده هستند اما باتری داخلی آنها عمر محدودی دارد. با گذشت زمان ظرفیت باتری لیتیوم یونی کاهش پیدا میکند و ممکن است شارژدهی از چند ساعت به مدت بسیار کوتاهتری برسد. مشکل اصلی اینجاست که در بسیاری از مدلها باتری داخل بدنهای کوچک و کاملاً بسته قرار گرفته و تعویض آن برای کاربر عادی آسان نیست.
چرا باتری ایرپادهای بی سیم زودتر از سایر قطعات خراب می شود؟
باتری لیتیوم یونی مانند سایر باتریهای قابل شارژ تعداد مشخصی چرخه شارژ و تخلیه را پشت سر میگذارد و ظرفیت آن بهمرور کاهش پیدا میکند. بنابراین حتی اگر درایور صدا و تراشه بلوتوث کاملاً سالم باشند، افت ظرفیت باتری میتواند استفاده روزمره از ایرپاد را دشوار کند.
در بسیاری از ایرپادهای کوچک، باتری در کنار مدار اصلی و بلندگو داخل محفظهای بسیار فشرده قرار دارد. سازندگان نیز برای کاهش نفوذ آب و گردوغبار از چسب و روشهای آببندی استفاده میکنند. در نتیجه باز کردن بدنه ممکن است به پوسته یا قطعات داخلی آسیب بزند و حتی مقاومت در برابر آب را کاهش دهد.
به همین دلیل تعویض باتری ایرپاد با تعویض باتری یک گوشی یا لپتاپ قابل مقایسه نیست. در برخی مدلها تعمیرکار باید از ابزارهای مخصوص و روشهای باز کردن بدنه استفاده کند و باتری نیز ممکن است به مدار لحیم شده باشد. بررسیهای iFixit درباره مدلهای مختلف ایرپاد همین تفاوت شدید در قابلیت تعمیر را نشان میدهد.
آیا تعویض باتری ایرپادهای بی سیم امکان پذیر است؟
از نظر فنی تعویض باتری بسیاری از ایرپادها ممکن است اما «امکان تعمیر» با «تعمیر آسان توسط کاربر» تفاوت دارد. بعضی مدلها با چسب یا لحیم بسته شدهاند و باز کردن آنها بدون ابزار مناسب میتواند به باتری یا مدار آسیب بزند.
در مقابل، طراحی برخی محصولات از ابتدا با هدف تعمیرپذیری انجام شده است. در چنین محصولاتی باتری بهصورت ماژولار نصب میشود و کاربر میتواند آن را بدون باز کردن کامل بدنه تعویض کند.
یکی از نمونههای شناختهشده Fairphone Fairbuds است. باتری هر ایرپاد و همچنین باتری کیس شارژ قابل تعویض است و قطعات یدکی و راهنمای تعمیر نیز برای این محصول ارائه شدهاند. iFixit در بررسی خود به طراحی ماژولار Fairbuds امتیاز ۱۰ از ۱۰ برای تعمیرپذیری داده است.
چرا بیشتر ایرپادها باتری قابل تعویض ندارند؟
اندازه بسیار کوچک ایرپاد یکی از مهمترین محدودیتهاست. سازنده باید باتری، بلندگو، میکروفون، مدار بلوتوث و سایر قطعات را در فضایی بسیار کوچک قرار دهد. هرگونه افزایش فضای موردنیاز برای تعمیر میتواند روی اندازه، وزن یا شکل محصول تأثیر بگذارد.
مقاومت در برابر آب نیز موضوع مهمی است. باز شدن بدنه برای تعویض باتری میتواند آببندی کارخانهای را تحت تأثیر قرار دهد. به همین دلیل برخی سازندگان ترجیح میدهند بدنه را با چسب یا روشهای دیگر کاملاً بسته نگه دارند.
البته نمونههای موجود نشان میدهند که تعمیرپذیری لزوماً به معنی حذف قابلیتهای مدرن نیست. Fairbuds همچنان قابلیت حذف نویز فعال، اتصال چندنقطهای و گواهی IP54 دارد و باتری آن نیز قابل تعویض است.
قوانین اتحادیه اروپا درباره باتری ایرپادها چه تغییری کرده است؟
قوانین جدید اتحادیه اروپا درباره باتریهای قابل حمل با هدف افزایش عمر محصولات و کاهش دورریز باتریها تدوین شدهاند. اصل کلی این مقررات آن است که باتریهای قابل حمل نصبشده در محصولات باید در طول عمر محصول قابل خارج کردن و تعویض باشند. با این حال قانون برای محصولاتی که تعویض باتری توسط کاربر میتواند خطر ایمنی ایجاد کند، استثناهایی در نظر گرفته است.
کمیسیون اروپا در ژوئیه ۲۰۲۶ مقررات تفویضی جدیدی تصویب کرد که چند گروه دیگر از محصولات را به فهرست استثناها اضافه میکند. در این مقررات، برخی دستگاههای پوشیدنی کوچک در شرایطی که دسترسی کاربر به باتری بتواند ایمنی، دوام یا مقاومت در برابر آب را به خطر بیندازد، میتوانند در گروهی قرار بگیرند که تعویض باتری آنها فقط توسط متخصص مستقل انجام شود.
بنابراین موضوع برای ایرپادها کاملاً به طبقهبندی محصول و شرایط فنی آن بستگی دارد. نمیتوان گفت همه ایرپادها بهطور عمومی از الزام تعویض باتری توسط کاربر معاف شدهاند. مقررات جدید برای محصولات بسیار کوچک و آببندیشده مسیر استثنا را در نظر گرفته است و جزئیات هر محصول اهمیت دارد.
Fairbuds چگونه مشکل تعویض باتری ایرپاد را حل کرده است؟
در Fairbuds باتری هر ایرپاد داخل یک محفظه مخصوص قرار دارد و برای دسترسی به آن نیازی به باز کردن کامل بدنه نیست. پس از جدا کردن حلقه سیلیکونی میتوان محفظه باتری را باز کرد و سلول باتری را تعویض کرد. خود شرکت Fairphone نیز راهنمای رسمی این فرایند را منتشر کرده است.
باتری کیس شارژ نیز قابل تعویض است. این موضوع اهمیت زیادی دارد زیرا خراب شدن باتری کیس میتواند حتی در صورت سالم بودن دو ایرپاد، استفاده از کل مجموعه را محدود کند.
Fairbuds همچنین از باتریهای استاندارد قابل تعویض استفاده میکند و شرکت برای قطعات یدکی پشتیبانی ارائه کرده است. طبق اطلاعات فعلی Fairphone، این شرکت قصد دارد قطعات یدکی Fairbuds را تا پایان سال ۲۰۳۰ پشتیبانی کند.
هنگام خرید ایرپاد به قابلیت تعویض باتری توجه کنیم؟
اگر قصد دارید ایرپاد را برای چند سال استفاده کنید، فقط کیفیت صدا و عمر باتری در حالت نو را بررسی نکنید. امکان تعویض باتری و در دسترس بودن قطعات یدکی نیز میتواند روی عمر واقعی محصول تأثیر زیادی داشته باشد.
در بررسی قابلیت تعمیر یک ایرپاد بهتر است این موارد را در نظر بگیرید:
- آیا باتری خود ایرپاد قابل تعویض است؟
- آیا باتری کیس شارژ نیز قابل تعویض است؟
- آیا سازنده باتری و قطعات یدکی ارائه میکند؟
- آیا راهنمای رسمی تعمیر وجود دارد؟
- آیا باز کردن دستگاه باعث از بین رفتن مقاومت در برابر آب میشود؟
- آیا باتری با کانکتور متصل شده یا به مدار لحیم شده است؟
امتیازهای تعمیرپذیری نیز میتوانند برای مقایسه مدلها مفید باشند. بررسیهای iFixit نشان میدهد تفاوت میان محصولات از نظر امکان تعویض باتری بسیار زیاد است؛ در برخی مدلها باتری تقریباً بدون آسیب قابل دسترسی است اما در مدلهای دیگر باز کردن ایرپاد میتواند فرایندی مخرب باشد.
در نتیجه اگر هدف شما خرید ایرپادی است که چند سال بیشتر قابل استفاده باشد، قابلیت تعویض باتری یکی از مشخصاتی است که ارزش توجه دارد. افت باتری اجتنابناپذیر است اما طراحی قابل تعمیر میتواند باعث شود خراب شدن باتری به معنی پایان عمر کل دستگاه نباشد.
سادهگو