پرداخت هزینه برای آنتی‌ویروس سال‌ها یکی از انتخاب‌های معمول کاربران ویندوز بوده است؛ اما نتایج آزمایش‌های مستقل در سال ۲۰۲۶ نشان می‌دهد فاصله بین Microsoft Defender و بسیاری از آنتی‌ویروس‌های پولی در تشخیص و مقابله با بدافزارها همیشه زیاد نیست.

این موضوع به معنی یکسان بودن تمام محصولات امنیتی نیست. تفاوت اصلی می‌تواند در امکانات جانبی، محافظت هنگام وب‌گردی، فیشینگ، تأثیر روی سرعت سیستم و عملکرد در حالت بدون اینترنت دیده شود.

ویندوز ابزارهای مختلفی برای مدیریت ارتباطات شبکه دارد، اما مشاهده اینکه هر برنامه دقیقاً به چه مقصدهایی در اینترنت متصل می‌شود همیشه ساده نیست. Portmaster یک فایروال نرم‌افزاری و متن‌باز است که با نمایش ارتباطات خروجی برنامه‌ها، امکان مشاهده و کنترل دسترسی آن‌ها به اینترنت را فراهم می‌کند. این ابزار در حال حاضر برای ویندوز و لینوکس ارائه می‌شود و قابلیت‌های اصلی آن به‌صورت رایگان در دسترس هستند.

ویندوز ۱۱ در برخی کامپیوترهای سازگار می‌تواند قابلیت Device Encryption را به‌صورت خودکار فعال کند. این قابلیت در اصل برای محافظت از اطلاعات در صورت سرقت یا دسترسی غیرمجاز طراحی شده است، اما اگر کلید بازیابی آن را نداشته باشید، تغییرات سخت‌افزاری یا Firmware می‌تواند باعث نمایش صفحه BitLocker Recovery و درخواست یک کلید ۴۸ رقمی شود.

نکته مهم این است که فعال بودن رمزگذاری لزوماً به این معنا نیست که هر بار روشن کردن کامپیوتر باید رمز وارد کنید. BitLocker معمولاً با کمک TPM وضعیت مورد اعتماد سیستم را بررسی می‌کند و در شرایط عادی ویندوز بدون دخالت کاربر اجرا می‌شود. اگر این وضعیت به شکل غیرمنتظره تغییر کند، سیستم برای اطمینان از هویت کاربر وارد حالت بازیابی می‌شود.

ویندوز فرایندها و وظایف پس‌زمینه زیادی دارد که بسیاری از آن‌ها بدون دخالت مستقیم کاربر اجرا می‌شوند. بخش زیادی از این فعالیت‌ها برای عملکرد صحیح و امنیت سیستم ضروری هستند، اما همه آن‌ها لزوماً نباید همیشه فعال باشند.

Windows Update یکی از سرویس‌های مهم ویندوز است که برای بررسی و دریافت به‌روزرسانی‌ها در پس‌زمینه فعالیت می‌کند. این فرایند در شرایط عادی مزاحمت زیادی ایجاد نمی‌کند، اما دانلود و آماده‌سازی به‌روزرسانی‌ها می‌تواند به‌صورت موقت پردازنده و حافظه و فضای ذخیره‌سازی و شبکه را درگیر کند.

در لپ‌تاپ‌هایی که باتری آن‌ها به دلیل قدیمی بودن بخش قابل‌توجهی از ظرفیت اولیه خود را از دست داده است، کاهش برخی فعالیت‌های پس‌زمینه می‌تواند به افزایش زمان کار با باتری کمک کند. با این حال، غیرفعال کردن Windows Update یک ایراد مهم دارد: دریافت خودکار به‌روزرسانی‌های امنیتی نیز متوقف می‌شود.

سطل بازیافت یا به اصطلاح سطل زباله یا همان Recycle Bin در ویندوز ۹۵ معرفی شد تا جایگزین روش‌های قدیمی و دست‌وپاگیر بازیابی فایل شود و در صورت حذف تصادفی یک فایل، نقش یک لایه محافظ را ایفا کند.

داشتن چنین لایه‌ای برای جلوگیری از اشتباهات کاملاً منطقی است؛ اما در عین حال، سطل زباله می‌تواند به یک نقطه ضعف در حریم خصوصی تبدیل شود که باید مدیریت آن را جدی بگیرید.

نکته مهم این است که حذف کردن فایل در ویندوز لزوماً به معنای نابودی فوری اطلاعات آن نیست. حتی مایکروسافت نیز در راهنمای رسمی خود تأکید می‌کند که برای حذف کامل فایل و آزاد شدن فضای ذخیره‌سازی، باید سطل زباله را نیز خالی کنید و بهتر است از برنامه‌های پاکسازی امن یا Safe Erase نیز استفاده کنید. در ادامه مشکل امنیتی حذف فایل در ویندوز و قابلیت بازیابی فایل را دقیق‌تر توضیح می‌دهیم. با گیم پلنت همراه باشید.