پرداخت هزینه برای آنتیویروس سالها یکی از انتخابهای معمول کاربران ویندوز بوده است؛ اما نتایج آزمایشهای مستقل در سال ۲۰۲۶ نشان میدهد فاصله بین Microsoft Defender و بسیاری از آنتیویروسهای پولی در تشخیص و مقابله با بدافزارها همیشه زیاد نیست.
این موضوع به معنی یکسان بودن تمام محصولات امنیتی نیست. تفاوت اصلی میتواند در امکانات جانبی، محافظت هنگام وبگردی، فیشینگ، تأثیر روی سرعت سیستم و عملکرد در حالت بدون اینترنت دیده شود.
عملکرد Microsoft Defender در برابر آنتیویروسهای پولی در آزمایشهای ۲۰۲۶
در آزمایش Real-World Protection شرکت AV-Comparatives که بین فوریه تا مه ۲۰۲۶ انجام شد، ۴۰۰ سناریوی حمله واقعی روی ویندوز ۱۱ بررسی شد. Microsoft Defender با مسدود کردن ۳۹۶ مورد از ۴۰۰ مورد، نرخ محافظت ۹۹ درصدی داشت و در همان خوشه آماری Kaspersky و Bitdefender قرار گرفت.
در همین آزمایش، Microsoft Defender هیچ مورد خطای مثبت نداشت؛ یعنی فایل یا وبسایت سالمی را به اشتباه مسدود نکرد. در مقابل، بعضی محصولات دیگر چند مورد هشدار یا مسدودسازی اشتباه داشتند. این موضوع اهمیت دارد، زیرا هشدارهای اشتباه زیاد میتوانند باعث شوند کاربر به مرور زمان هشدارهای امنیتی را جدی نگیرد.
نتایج چهار محصول مطرح در این آزمایش به شکل زیر بود:
| آنتیویروس | نرخ محافظت در حملات واقعی | موارد به خطر افتاده |
|---|---|---|
| Kaspersky | ۹۹.۸٪ | ۱ مورد |
| Bitdefender | ۹۹.۵٪ | ۲ مورد |
| Norton | ۹۹.۳٪ | ۳ مورد |
| Microsoft Defender | ۹۹.۰٪ | ۴ مورد |
نکته مهم این است که AV-Comparatives صرفاً اختلاف چند دهم درصدی را ملاک قضاوت قرار نمیدهد و محصولات را بر اساس تحلیل آماری در خوشههای مختلف قرار میدهد. Microsoft Defender در این آزمایش در Cluster 1 قرار گرفت.
آزمایش AV-TEST نیز تصویر مشابهی ارائه کرده است. در ارزیابی ماه مه و ژوئن ۲۰۲۶ برای Windows 11، Microsoft Defender در بخش محافظت امتیاز کامل ۶ از ۶ را دریافت کرد و در بخش کاربردپذیری نیز امتیاز ۶ از ۶ گرفت. امتیاز عملکرد آن ۵.۵ از ۶ بود و در مجموع به امتیاز ۱۷.۵ از ۱۸ رسید.
نقطه ضعف مهم Microsoft Defender در حالت بدون اینترنت
نرخ محافظت کلی بهتنهایی تمام داستان را نشان نمیدهد. یکی از آزمایشهای AV-Comparatives در مارس ۲۰۲۶ حدود ۱۰ هزار نمونه بدافزار را بررسی کرد و عملکرد محصولات را هم در حالت آفلاین و هم آنلاین سنجید.
Microsoft Defender در این آزمایش نرخ تشخیص آفلاین ۸۹.۲ درصد داشت، در حالی که نرخ تشخیص آنلاین آن به ۹۸.۱ درصد رسید. نرخ محافظت آنلاین نهایی نیز ۹۹.۹۳ درصد بود.
این اختلاف نشان میدهد که بخشی از قدرت Microsoft Defender به سرویسهای ابری و اطلاعات امنیتی مایکروسافت وابسته است. Microsoft نیز توضیح میدهد که محافظت ابری برای شناسایی سریع تهدیدهای جدید در کنار موتور محلی Defender فعالیت میکند و بهصورت پیشفرض فعال است.
بنابراین اگر کامپیوتر معمولاً به اینترنت متصل است، استفاده از محافظت ابری اهمیت بیشتری پیدا میکند. در مقابل، برای دستگاهی که مدت زیادی بدون اینترنت استفاده میشود، نتایج آزمایش آفلاین نکته مهمتری خواهد بود.
آنتیویروس پولی چه امکاناتی بیشتر ارائه میدهد؟
اگر قدرت پایه مقابله با بدافزار را کنار بگذاریم، دلیل اصلی پرداخت هزینه برای یک بسته امنیتی میتواند امکانات اضافه باشد. آنتیویروسهای پولی بسته به محصول امکانات متفاوتی ارائه میکنند و نمیتوان همه آنها را یکسان در نظر گرفت.
برخی امکاناتی که ممکن است در یک بسته امنیتی پولی وجود داشته باشد عبارتاند از:
- محافظت گستردهتر در برابر فیشینگ و وبسایتهای مخرب
- ابزارهای محافظت از هویت و اطلاعات شخصی
- محافظت ویژه هنگام انجام امور بانکی
- کنترل والدین
- VPN
- ابزارهای مدیریت رمز عبور
- امکانات بیشتر برای چند دستگاه
- پشتیبانی فنی اختصاصی
در نتیجه، اگر تنها هدف شما جلوگیری از اجرای بدافزار روی یک کامپیوتر Windows 11 باشد، مقایسه نرخ محافظت اهمیت بیشتری دارد. اما اگر به مجموعهای از امکانات امنیتی و حریم خصوصی نیاز دارید، تفاوت بین اشتراکهای پولی و Microsoft Defender بیشتر میشود.
Microsoft Defender نیز فقط یک اسکنر ساده فایل نیست. مایکروسافت برای آن قابلیتهایی مانند محافظت لحظهای، پایش رفتار برنامهها، تشخیص مبتنی بر یادگیری ماشین، محافظت ابری و SmartScreen را در نظر گرفته است. SmartScreen نیز میتواند در برابر وبسایتها و فایلهای مخرب و حملات فیشینگ نقش داشته باشد.
آیا Microsoft Defender برای استفاده روزمره کافی است؟
برای یک کامپیوتر خانگی که Windows 11 روی آن نصب است و معمولاً به اینترنت متصل میشود، نتایج آزمایشهای ۲۰۲۶ نشان میدهند که Microsoft Defender یک لایه محافظتی قدرتمند در برابر بدافزارها ارائه میکند. در آزمایش AV-Comparatives نیز این محصول در بالاترین خوشه آماری قرار گرفت.
از طرف دیگر، بهتر است این نتایج را به معنی «بینیازی همه کاربران از آنتیویروس پولی» تفسیر نکنیم. آزمایشها فقط بخشی از تجربه واقعی استفاده از یک محصول امنیتی را اندازهگیری میکنند و خود AV-Comparatives نیز توصیه میکند برای انتخاب نرمافزار امنیتی تنها به یک آزمایش یا یک نوع آزمایش تکیه نشود. قیمت، امکانات، سازگاری و سهولت استفاده نیز باید در نظر گرفته شوند.
اگر آنتیویروس دیگری نصب نکنید، Microsoft Defender بهصورت داخلی در Windows 11 فعال است و قابلیتهایی مانند محافظت لحظهای و محافظت ابری را ارائه میکند. در صورت نصب و فعال شدن یک آنتیویروس دیگر، Microsoft Defender Antivirus نیز بهصورت خودکار از حالت فعال خارج میشود تا دو موتور آنتیویروس همزمان با یکدیگر تداخل نداشته باشند.
قبل از لغو اشتراک آنتیویروس به این موارد توجه کنید
اگر اشتراک یک آنتیویروس پولی را لغو میکنید، فقط نام نرمافزار را عوض نمیکنید؛ ممکن است تعدادی از امکانات جانبی آن نیز از دست برود.
بهتر است قبل از لغو اشتراک بررسی کنید که آیا از قابلیتهایی مانند VPN، محافظت بانکی، کنترل والدین، مدیریت رمز عبور یا محافظت گسترده در برابر فیشینگ استفاده میکنید یا خیر.
همچنین اگر Microsoft Defender را جایگزین آنتیویروس فعلی میکنید، فعال بودن قابلیتهای امنیتی اصلی آن اهمیت دارد.
مسیر بررسی تنظیمات Defender در ویندوز ۱۱:
Windows Security → Virus & threat protection → Manage settings
در این بخش مطمئن شوید Real-time protection و Cloud-delivered protection فعال هستند. مایکروسافت فعال بودن محافظت ابری را برای دریافت لایه محافظتی سریعتر در برابر تهدیدهای جدید توصیه میکند.
در نهایت، هیچ آنتیویروسی جای رفتار ایمن کاربر را نمیگیرد. بروزرسانی ویندوز و برنامهها، دانلود نرمافزار از منابع معتبر، توجه به فایلهای پیوست ایمیل و کلیک نکردن روی لینکهای مشکوک همچنان بخش مهمی از امنیت سیستم محسوب میشود. خود AV-Comparatives نیز در آزمایشهایش بر اهمیت بهروز بودن Windows 11 و نرمافزارهای نصبشده برای کاهش خطر سوءاستفاده از آسیبپذیریها تأکید کرده است.
جمعبندی تفاوت Microsoft Defender و آنتیویروس پولی
آزمایشهای مستقل سال ۲۰۲۶ نشان میدهند که Microsoft Defender از نظر محافظت پایه در برابر بدافزارها فاصله بسیار زیادی با محصولات پولی مطرح ندارد. در آزمایش ۴۰۰ حمله واقعی توسط AV-Comparatives، Defender نرخ محافظت ۹۹ درصدی داشت و در بالاترین خوشه آماری قرار گرفت. در آزمایش AV-TEST نیز Microsoft Defender امتیاز کامل بخش محافظت را به دست آورد.
تفاوت مهمتر را باید در محافظت آفلاین، تأثیر روی عملکرد سیستم و امکانات جانبی جستوجو کرد. بنابراین مقایسه فقط بر اساس برچسب «رایگان» یا «پولی» تصویر کاملی ارائه نمیدهد و نوع استفاده شما از کامپیوتر و امکانات مورد نیازتان نیز اهمیت دارد.
سادهگو