چگونه با فشرده‌سازی Btrfs در لینوکس بدون حذف فایل چند گیگابایت فضا آزاد کنیم؟

اگر پارتیشن لینوکس شما با Btrfs ساخته شده باشد، ممکن است بخشی از فایل‌های قدیمی همچنان بدون فشرده‌سازی روی دیسک باقی مانده باشند؛ حتی اگر فشرده‌سازی Zstandard یا zstd را قبلاً فعال کرده باشید. در این شرایط می‌توان فایل‌های موجود را دوباره‌نویسی کرد تا Btrfs آن‌ها را فشرده کند و بدون حذف اطلاعات، فضای بیشتری آزاد شود. مستندات رسمی Btrfs نیز تأیید می‌کند که فعال کردن compression فقط روی داده‌های جدید اعمال می‌شود و فایل‌های موجود خودکار فشرده نمی‌شوند.

۴ نرم‌افزار لینوکس که به‌دلیل کاربردی بودن در تاریخ ماندگار شدند

لینوکس فقط یک سیستم‌عامل برای کاربران حرفه‌ای و توسعه‌دهندگان نیست؛ بخش مهمی از موفقیت آن روی دسکتاپ به نرم‌افزارهایی برمی‌گردد که توانسته‌اند نیازهای روزمره کاربران را بدون وابستگی به ویندوز یا مک‌او‌اس برطرف کنند. در میان تعداد زیادی از برنامه‌های متن‌باز، لیبره‌آفیس، فایرفاکس، VLC و GIMP جایگاه ویژه‌ای دارند، چون هرکدام یکی از نیازهای اصلی کاربران یعنی کار با اسناد، وب‌گردی، پخش رسانه و ویرایش تصویر را پوشش می‌دهند.

اهمیت این چهار برنامه فقط به امکاناتشان محدود نمی‌شود. هر چهار پروژه سال‌ها توسعه یافته‌اند و همچنان در اکوسیستم لینوکس فعال هستند. بررسی‌های جدید نرم‌افزارهای متن‌باز لینوکس در سال ۲۰۲۶ نیز همچنان لیبره‌آفیس، فایرفاکس، VLC و GIMP را در میان گزینه‌های اصلی کاربران دسکتاپ قرار می‌دهند.

اگر قصد دارید لینوکس و ویندوز را به صورت دوآل بوت روی کامپیوتر خود نصب کنید، بهتر است قبل از شروع کار با مشکلاتی که ممکن است بعداً با آنها روبه‌رو شوید آشنا باشید. دوآل بوت کردن در ظاهر فرایند پیچیده‌ای نیست، اما اشتباه در بعضی تنظیمات می‌تواند باعث مشکلاتی در بوت، دسترسی به فایل‌ها، ساعت سیستم یا حتی امنیت ویندوز شود.

من حدود یک دهه است که با سیستم‌های چندبوت کار می‌کنم و در این مدت بارها پیش آمده که با تغییر یک تنظیم، سیستم را از کار انداخته‌ام یا بدون اینکه تغییری ایجاد کنم، هنگام استفاده معمولی با مشکل مواجه شده‌ام. به همین دلیل، این ۷ نکته که در ادامه‌ی مطلبی از ساده‌گو مطرح می‌کنم، همان مواردی هستند که ای‌کاش قبل از راه‌اندازی نخستین سیستم دوآل بوت می‌دانستم.

صدها توزیع لینوکس وجود دارد و بیشتر آن‌ها واقعاً خوب هستند؛ البته به شرطی که توسط افرادی استفاده شوند که برای آن‌ها طراحی شده‌اند. هدف اصلی یک توزیع لینوکس این است که هسته لینوکس را همراه با یک محیط دسکتاپ، مدیر بسته و تنظیمات پیش‌فرض مشخص، برای نوع خاصی از کاربر یا یک شیوه کاری خاص ارائه کند.

به عنوان مثال، برخی توزیع‌ها برای کاربران تازه‌وارد لینوکس طراحی شده‌اند، در حالی که برخی دیگر کاربران حرفه‌ای، گیمرها یا توسعه‌دهندگان را هدف قرار می‌دهند. به همین ترتیب، بعضی توزیع‌ها روی لپ‌تاپ تجربه بهتری نسبت به سایر گزینه‌ها ارائه می‌کنند. در ادامه، پنج توزیع لینوکس مورد علاقه من را معرفی می‌کنم که برای استفاده روی لپ‌تاپ بسیار مناسب هستند.

این فهرست رتبه‌بندی‌شده نیست. فکر نمی‌کنم هیچ‌کدام از این توزیع‌ها لزوماً بهتر از دیگری باشند. هرکدام برای گروه متفاوتی از کاربران طراحی شده‌اند و انتخاب مناسب به نیازهای شما و پیکربندی لپ‌تاپتان بستگی دارد. با ما باشید تا ببینیم افرادی که تجربه‌ی چند ساله در استفاده از لینوکس دارند، کدام توزیعات لینوکس را توصیه می‌کنند.

حدود ۱۰ سال از ویندوز به عنوان سیستم‌عامل اصلی خودم استفاده کردم؛ زیرا همیشه لینوکس برایم چیزی فنی‌تر از چیزی به نظر می‌رسید که می‌خواستم روی کامپیوتر روزمره‌ام داشته باشم. تصورم از لینوکس شامل خط فرمان، مشکلات نصب و جست‌وجوی مداوم برای پیدا کردن دستورالعمل انجام کارهای ساده بود. به همین دلیل، حتی با وجود اینکه بارها درباره کنترل بیشتر کاربران در لینوکس شنیده بودم، دلیل قانع‌کننده‌ای برای ترک سیستمی که به خوبی کار می‌کرد نمی‌دیدم.

اما بعد از نصب Zorin OS و استفاده از آن برای همان کارهایی که معمولاً در کامپیوتر انجام می‌دادم، دیدگاهم شروع به تغییر کرد. هدفم انجام یک آزمایش تخصصی یا تبدیل شدن به یک کاربر حرفه‌ای لینوکس نبود؛ فقط می‌خواستم مانند یک سیستم معمولی از آن استفاده کنم.

همین تجربه باعث شد متوجه شوم لینوکس فقط برای کاربران حرفه‌ای و برنامه‌نویسان نیست. البته نمی‌توان گفت لینوکس در تمام زمینه‌ها بهتر از ویندوز است، اما برخی کارهای روزمره در آن ساده‌تر از چیزی بودند که انتظار داشتم. کنترل بیشتری روی سیستم داشتم، بعضی فرآیندها روان‌تر انجام می‌شدند و کمتر مجبور بودم برای پیدا کردن راه‌حل مشکلات معمولی جست‌وجو کنم. همین جزئیات کوچک باعث شدند به مرور زمان لینوکس برایم جذاب‌تر شود. با ساده‌گو همراه باشید تا تجربه‌ی یک کاربر از کار با Zorin OS که از توزیعات محبوب و نسبتاً ساده‌ی لینوکس است را مرور کنیم.

راستش را بخوایم، کلمه «Bloat» یا همون نرم افزارها و امکانات اضافی، تعریف خیلی دقیقی نداره و کاملاً سلیقه ایه. هر کسی هم ممکنه برداشت متفاوتی ازش داشته باشه و راستش این اصطلاح هم احتمالاً بیشتر از حد لازم استفاده میشه. چیزی که برای شما شلوغ و سنگین به نظر میرسه، ممکنه برای یه نفر دیگه کاملاً عادی باشه. منابع سخت افزاری و نوع استفاده شما هم تأثیر زیادی روی این موضوع دارن.

با این حال، یه تصور اشتباه رایج اینه که همه توزیع های لینوکس به صورت پیش فرض مینیمال و سبک هستن و برای سیستم های ضعیف بهینه شدن. این موضوع گاهی درسته، ولی همیشه اینطور نیست. توزیع هایی که در ادامه می بینید، دقیقاً همین موضوع رو ثابت می کنن.

در ادامه این مطلب از سایت ساده‌گو، با ۵ مورد از توزیعات لینوکس آشنا میشیم که خیلی سبک و جمع و جور و ساده نیستن. شاید برای بعضیا این توزیعات جذاب و کاربردی باشن و برای کسانی که لینوکس سبک میخوان، جذاب نباشن.